Over Nijkerk

Gelegen in de provincie Gelderland is Nijkerk, met gelijknamige hoofdplaats, een gemeente in het midden van Nederland. De gemeente Nijkerk heeft ruim 40.000 inwoners, een landoppervlakte van bijna 70 vierkante kilometer en een wateroppervlakte van 2,62 vierkante kilometer. Verder vormen Nijkerk, Hoevelaken en Nijkerkerveen de gemeentekernen en Driedorp, Appel en Holkerveen de buurtschappen. Nijkerk ligt centraal tussen Eemland en de Veluwe en is bereikbaar via de A1, de A28, de N301 en de spoorlijn tussen Amersfoort en Zwolle.

Als gemeentelijke hoofdplaats telt de stad Nijkerk telt ongeveer 28.000 inwoners en kent een rijke historie. In de 18e eeuw gold Nijkerk als grootste plaats op de Veluwe. Dit had alles te maken met de bloeiende handel in glasblazerij en tabaksteelt. Dit heeft zijn sporen nagelaten op de architectuur: prachtige herenhuizen prijken in het centrum van de stad. Tijdens de Tweede Wereldoorlog werd Nijkerk al in 1940 doelbewust geëvacueerd om de Duitse inval te vertragen. Liggend aan een van de belangrijkste routes tussen Duitsland en het westen van Nederland, besloot het Nederlandse leger om Nijkerk te beschieten. De geëvacueerde inwoners vonden tijdelijk onderdak in nabij gelegen plaatsen zoals Putten en Harderwijk. Ook deze historische gebeurtenis is van invloed geweest op het Nijkerker aangezicht.

Gemeenteraad in Nijkerk

Politiek gezien bestaat de Nijkerker gemeenteraad uit 27 zetels. De meeste zetels behoren drie eveneens landelijke partijen toe: het CDA, de Christen Unie en de VVD. De confessionele partijen voeren daarmee de boventoon in Nijkerk. Een confessionele partij is een partij die zich bij stellingname baseert op het geloof of bijvoorbeeld de Bijbel.

Sinds 1994 is het CDA de grootste partij in de gemeente Nijkerk. Het Christen Democratisch Appèl ontstond in 1980 doordat KVP, CHU en ARP gefuseerd werden. Landelijk gezien is het CDA met uitzondering van de kabinetten Kok I, Kok II en Rutte II altijd een regeringspartij geweest.

De tweede landelijke partij die vertegenwoordigd is in de gemeenteraad van Nijkerk, is de Christen Unie. De Christen Unie kwam in 2001 tot stand na een fusie van GPV en RPF. Het is een christelijksociale partij met orthodox-protestantse inhoud. De jongerenorganisatie van de Christen Unie heet PerspectieF.

De derde plaats van de vertegenwoordiging van landelijke partijen in Nijkerk is voor de VVD: Volkspartij voor Vrijheid en Democratie. De partij werd in 1948 in Amsterdam opgericht en geldt als economisch-liberale partij. In maart 2017 wist Mark Rutte als partijleider van en met de VVD de meeste stemmen bij de Tweede Kamerverkiezingen te behalen.

Bernardus Johannes Alfrink

Een bekende Nijkerker is Bernardus Johannes Alfrink, die er in 1900 werd geboren. Alfrink was aartsbisschop, kardinaal en metropoliet. Als aartsbisschop van Utrecht maakte hij van 1955 tot 1976, tot zijn emeritaat, roerige tijden door. Hoewel de aartsbisschop in de 50-er en 60-er jaren van de vorige eeuw nog veel aanzien genoot, was dat allesbehalve vanzelfsprekend in de 70-er jaren. Als lid van het presidium zijnde was Alfrink een gezaghebbende concilievader tijdens het Vaticanum II, waarbij hij zich inzette voor bisschoppelijke collegialiteit. In Noordwijkerhout leidde hij na het Concilie de Pastorale Concilie, wat spanningen tussen Rome en Nederland veroorzaakte.

Christiaan Eijkman

Op 11 augustus 1858 werd in Nijkerk een latere Nobelprijswinnaar geboren met de naam: Christiaan Eijkman. Eijkman werkte als arts en patholoog en ontdekte de oorzaak van de ziekte beriberi. Dit bleek namelijk een onvolwaardig voedingspatroon te zijn en hiermee legde Eijkman de basis voor de ontdekking van vitamines. Dit was het begin van de ontdekking van het belang van vitamines voor het menselijk lichaam. In 1929 ontving Eijkman hier dan ook de Nobelprijs voor de Fysiologie of Geneeskunde voor.

James Kwast

Naast godsdienst en wetenschap heeft Nijkerk ook op het gebied van muziek een grote naam voortgebracht. James Kwast werd op 23 november 1852 in Nijkerk geboren en werd bekend als pianist en muziekpedagoog. Zijn muzikale opleiding werd hem onder andere door zijn vader, Ferdinand Böhme, gegeven. Böhme stond als Duits dirigent, componist en violist eveneens bekend in de muziekwereld.

Na de lessen van zijn vader studeerde Kwast aan het Conservatorium van Leipzig en in Berlijn bij Richard Würst in Theodor Kullak. Hij rondde zijn opleidingstraject af in Brussel bij Louis Brassin (pianist) en François-Auguste Gevaert.
Zelf gaf Kwast in 1874 les aan het Conservatorium van Keulen en gedurende enige tijd in Kopenhagen. Conservatoria in Frankfurt am Main en Berlijn volgden. Een aanstelling aan het Conservatorium van Moskou heeft hij geweigerd.

Tegelijkertijd gaf Kwast concerten door heel Europa. In 1884 toerde hij zelfs door zijn geboorteland. In De Harmonie te Leeuwarden gaf hij in dat jaar een concert met de Brusselse Maria Derivis en het strijkorkest van zijn neef uit Arnhem. In 1894 werd Kwast als solist door het Concertgebouworkest begeleid tijdens de opvoering van zijn ‘Fantasie voor piano en orkest in d-mineur’.

Stedenband met Schenectady (USA)

De Amerikaanse kolonie Schenectady werd in 1662 gesticht door Arendt van Curler. Een geboren Nijkerker. Dit verklaart meteen waarom Nijkerk een stedenband met de huidige stad Schenectady is aangegaan. Schenectady ligt in het oosten van de staat New York. De stad telt ruim 60.000 inwoners. De oorsprong van de stadsnaam ligt bij de Mohawk indianen: ‘Schau-naugh-ta-da’ noemden zij de eerste blanke nederzetting in dit gebied (Fort Oranje).

Regelmatig bezoeken inwoners van Nijkerk Schenectady en andersom komen de Schenectadians veelvuldig naar Nijkerk. De reizigers worden in beide landen ontvangen door gastgezinnen waardoor het verblijf een sterk sociaal karakter heeft. Ook leren de Nijkerkers en Schenectadians zo over en weer elkaars gebruiken en culturen kennen. Bijzonder hechte vriendschappen komen op deze manier tot stand en worden met veel enthousiasme onderhouden.

Op deze site leer je de veelzijdigheid van Nijkerk kennen. Zo hebben we een artikel gewijd aan de Joodse cultuur, de fantastische hotels die Nijkerk te bieden heeft en ook de wonderschone natuur. Bovendien nemen we in het artikel over de economie in Nijkerk het lokale bedrijfsleven onder de loep en kun je daarnaast ook lezen over de schitterende huizenstijl die je in deze gemeente treft.